De deductietechniek: Communiceren in tijden van discussies

Hoe communiceer je naar de omgeving als projectpartners steeds op de rem staan? Veel projecten blijven hangen in interne discussies en ondertussen verlies je het contact met de buitenwereld. De deductietechniek kan helpen.

Te veel partners rond één projecttafel, dat is eigenlijk meer regel dan uitzondering. Het betekent ook dat elk project een opeenstapeling is van verschillende belangen én vooral gevoeligheden. Daar heeft communicatie vaak het meeste last van. Want ook al is er een logo, huisstijl en een communicatieplan, toch voel je iedereen pompend remmen als je met concrete communicatieacties naar buiten wilt. "Dit is nog niet rijp om te communiceren", "Hier hebben we nog discussie over", noem maar op. Hoe draai je dit om?

Het probleem zit in de architectuur van het project. Je moet terug naar de basis. De stap "Wat zijn onze kernwaarden?" wordt vaak overgeslagen. Terwijl je die waarden kunt zien als de 'stenen tafelen' van het project. Partners storten zich meteen in de inhoud. Met alle richtingloze discussies van dien. Als je het samen eens bent over de drie of vijf kernwaarden van je project, dan kun je die later naast elke inhoudelijke keuze leggen. Bovendien, en dat is belangrijk voor omgevingscommunicatie, deze onbetwiste kernwaarden zijn een dankbare bron van inspiratie om communicatie op te organiseren. Zonder dat iemand op de rem gaat staan.

Wat zijn goede kernwaarden? Drie voorwaarden zijn cruciaal. Ten eerste, je mag ze opschrijven, maar je moet ze vooral kunnen uitspreken. Geen te ambtelijke taal dus, en ook niet te lang. Twee: als je een kernwaarde omdraait, moet deze ook nog steek houden. Duurzaam is bijvoorbeeld geen goede kernwaarde. Want zou je ooit iets niet-duurzaam doen? En ten derde, ze moeten gaan over belangrijke aspecten van het project. Het zijn geen dooddoeners, die voor alles gelden.

We noemen het de deductietechniek. Je verlaat de concrete projectinhoud en stijgt op naar de algemene kernwaarden in het project. Wie kan er binnen de 20 seconden de kernwaarden van het project opnoemen? Lukt dat niet? Dan dreig je straks naast de kwestie te communiceren.

"Wij benaderen ons gebiedsontwikkelingsproject altijd integraal en zoeken een evenwicht tussen natuur, hoogwaterveiligheid en economie." Je kunt het uitspreken, je kunt ook iets niet-integraal doen en het zegt ook echt iets over je project. Met dat als kernwaarde kun je later keuzes maken in je proces. Oplossingen en varianten waarbij een van de aspecten onderbelicht blijft, raken dan niet door de zeef.

Het goede nieuws voor communicatieprofessionals is dat je hier vanaf dag één ook perfect communicatie op kunt loslaten. Denk aan een filmpjesreeks, met interviews en droneshots, waarbij je uitlegt hoe integraal het project is. Of je laat de omgevingswerkgroep nadenken over wat integraliteit voor hen betekent. En zo kom je dan tot drie, vier of vijf andere kernwaarden.

Je voelt meteen dat je er een tijd mee kunt communiceren. Dat is belangrijk voor de omgeving. Die voelt dat het project echt van de grond komt. Maar het versterkt ook het cement tussen de projectpartners. In die zin komt communicatie als een positieve boemerang terug in de eigen organisatie.